Οι φυλακές στη Βαρκελώνη, όχι όλες, ούτε η πιο μεγάλη, είναι μέσα στην πόλη. Κάποιοι τοίχοι χωρίζουν ανθρώπους σε έγκλειστους και μη. Βέβαια για κάποιους άλλους εμείς, οι απέξω, ζούμε τη δική μας φυλακή απλά οι δικοί μας δεσμώτες είναι αόρατοι. Αυτό δεν παύει να αναιρεί το δικαίωμα στην επιλογή που έχει ένα άνθρωπος όταν δεν κοιμάται σε ένα κελί.
Κοντά στο σιδηροδρομικό σταθμό του Sants βρίσκεται η φυλακή « Modelo». Είναι χτισμένη το 1904 σε ένα ακόμα από το τετράγωνα του Cerdá στην περιοχή του Eixample μόνο που στην έκταση αυτού του τετραγώνου, η εσωτερική αυλή δεν ησυχάζει τους γείτονες της από το θόρυβο της πόλης, δε χαρίζει στις κατοικίες ένα πέπλο προστασίας από τη βοερή ρουτίνα που σχηματίζουν τα αυτοκίνητα.
Έχει έκταση όσο δύο νησίδες του Eixample. Στο κέντρο δεσπόζει το πανοπτικόν. Φωτογραφία παρμένη από το google earth.
Μια εσωτερική αυλή που δεν είναι καταφύγιο, δε φυλακίζει τις άγουρες ερωτικές επιθυμίες αλλά κρατάει φυλακισμένα τα όνειρα και τις επιθυμίες των ανθρώπων. Στην αυλή που δεν παίζουν παιδιά βγαίνουν οι έγκλειστοι, οι φυλακισμένοι, οι άρρενες, ένοχοι άλλης μιας δίκαιης κοινωνίας, όπως της Βαρκελώνης. Βγαίνουν να ανασάνουν;
Η είσοδος. Κέντρο σωφρονισμού της Καταλωνίας γράφει η επιγραφή. Φωτογραφία παρμένη από το google earth.
Απ έξω η ζωή συνεχίζει το αέναο ταξίδι της, σπαρταράει στον ωκεανό της αιωνιότητας. Μια ζωή τεμαχισμένη σε δραστηριότητες, τοποθετημένη σε διαμερίσματα, βιωμένη σε οθόνες, γραφεία και μπαράκια, αποχωρισμένη σε σταθμούς από τρένα και ταξιδεμένη στα πίσω παιδικά καθίσματα.
Ένας δρόμος να γεφυρώσει το Μέσα και το Έξω και ένας τοίχος να χωρίσει τους υπηκόους τους. Τα όρια της πόλης. Μπαλκόνια και συρματοπλέγματα. Δεν ξέρω πως το βλέπουν οι γείτονες. Κάπου διάβασα ότι ζητάνε χρόνια να φύγει από κει η φυλακή. Θα μου άρεσε να άκουγα τη σκέψη ενός ανθρώπου που ζει στον Κορυδαλλό, τί θα έβγαζε η σύγκριση, θα άξιζε τον κόπο να γίνει;
Το Μέσα και το Έξω. Φωτογραφία παρμένη από το Google Earth.
Στη Θεσσαλονίκη της μετά του Γεντί Κουλέ εποχής, η φυλακή ήταν μια άγνωστη λέξη στο οπτικό λεξικό. Το επταπύργιο λειτούργησε σα μνημείο της πόλης. Η Φυλακή της πόλης απομακρύνθηκε, κρύφτηκε στον πράσινο κάμπο. Στο ταξίδι με το τρένο φαίνεται, ο τοίχος, κάποια συνθήματα για την αγάπη ήτανε γραμμένα. Μακριά από την πόλη, από τα φώτα και τη μιζέρια της, από της ψηλοτάκουνες γόβες, τα ριγέ σακάκια, και τους άστεγους.
Στη Βαρκελώνη δε χρειάζεται το ταξίδι με το τρένο για να σε φράξει ο τοίχος της. Σε κάποιες γωνιές αρκεί ένα βλέμμα πλάγιο.
Η είσοδος της Wad Ras της γυναικείας φυλακής της πόλης. Φωτογραφία παρμένη από το google earth.
Εκεί, χρειάζεται απλά να σε τραβήξει η αύρα της θάλασσας. Μια βόλτα κατά την παραλία, μέσα από τη γειτονιά του Bogatell, θα σε φέρει επισκέπτη σε ένα ασυνήθιστο κομμάτι γης. Άλλο ένα τετράγωνο από τον κάναβο του Cerdá. Χωρισμένο σε δύο τρίγωνα. Ένα για τη βιβλιοθήκη και ένα για τη γυναικεία φυλακή Wad Ras, ένα κάποια γήπεδα στη μέση, του τένις.
H Wad Ras από το δορυφόρο.
Το απέναντι τετράγωνο αφιερώθηκε σε ένα σχολείο. Ο χώρος γύρω έχει έντονα τα σημάδια πρόσφατης ανακαίνισης. Τα περισσότερα κτήρια είναι καινούργια. Βρισκόμαστε κοντά στη vila olýmpica το ολυμπιακό χωριό και οι κατοικίες εδώ είναι αποτέλεσμα αρχιτεκτονικών επιτευγμάτων. Πρωτοπόρες ιδέες. Μέσα σε όλο αυτό το καλοστημένο σκηνικό μια φυλακή χαλάει τη συνταγή. Κάποιος έριξε στο γλυκό παραπάνω ζάχαρη και χάλασε η συνταγή.
Το πιο έντονο σημάδι της ανακαίνισης, είναι ο πεζόδρομος στο πίσω μέρος της φυλακής. H avenida de Bogatell. Ακολουθώντας τα πρότυπα καλλωπισμού της υπόλοιπης πόλης ο πεζόδρομος είναι μοντέρνος, λιτά αλλά προσεκτικά σχεδιασμένος.
Η πίσω όψη της Wad Ras. Διακρίνεται η Avenida Bogatell. Φωτογραφία παρμένη από το google earth.
Τι γυρεύει εκεί η φυλακή λοιπόν; Μάλλον θα ξέμεινε. Δεν είχε την τύχη των εργοστασίων που γκρεμιστήκαν για να χτιστεί στη γη τους η νέα βιομηχανία των άυλων αγαθών. Σύντομα λέει οι φυλακές θα αφαιρεθούν από το σώμα της πόλης. Θα τις στείλουν δίπλα στο ποτάμι.
Και η περιπλάνηση συνεχίζεται. Σκέψεις για τις αντιθέσεις που γεννά η Βαρκελώνη. Αναπόφευκτες συγκρίσεις με την ελληνική πόλη. Αναζήτηση σε μνήμες κατασκευασμένες, πλασμένες μέσα σε ταινίες και αφηγήσεις. Πώς να ήταν η εικόνα της πόλης πριν τις επεμβάσεις της αρχιτεκτονικής; Βόλτα λοιπόν μακριά από το λαμπερό κέντρο, Κάπου εκεί ψηλά, σε άλλη μία λαϊκή γειτονιά της πόλης.
Άφιξη στην Trinitat Nova. (νέα τριάδα, μάλλον το αντίστοιχο της αγίας τριάδας). Εδώ τερματίζει το μετρό. Η θέα της πόλης από τις παρυφές της, δίπλα στους αυτοκινητοδρόμους, στην έξοδο και στην είσοδο, και η θέα άλλου ένα τοίχου αυτήν τη φορά μόνο μέσα από το μάτι μιας κάμερας. Η φυλακή ανηλίκων. Η θέα της από τις ταινίες όπως “Perros callejeros” (αδέσποτοι σκύλοι) που μιλούσαν για τη νεανική παραβατικότητα.
Η φυλακή ανηλίκων από δορυφόρο.
Οι τοίχοι που φράζουν και κρύβουν. Τοίχοι που μας προστατεύον από εγκληματίες και παραβάτες. Άραγε είναι γραφτό να γίνει κάποιος εγκληματίας ή βοηθά και το περιβάλλον σε αυτό. Τι είναι πιο δύσκολο να αλλάξει το περιβάλλον ή να τιμωρηθεί αυτός ο κάποιος;
Τοίχοι που φυλάν καλά την ησυχία και διατηρούν την ειρήνη. Η απαραίτητες συνθήκες για την αρμονική συμβίωση εκατομμυρίων ανθρώπων σε ένα στενό γεωγραφικό πλαίσιο. Τοίχοι που μεταμορφώνονται σε λέξεις ενός ιστολογίου. Για λίγο καιρό ακόμα οι τοίχοι θα συνεχίζουν να απλώνουν ένα πέπλο «ασφάλειας». Από το 2013 και μετά η λειτουργία τους θα σταματήσει. Κάποιοι άλλοι τοίχοι, έξω από την πόλη, στο ποτάμι κοντά στο λιμάνι θα κάνουν αυτήν τη δουλειά.
