Η Βιβλιοθήκη

Ταξίδι, προσωπικό, τοπικό, παγκόσμιο. Σαν να μιλάει για ένα Βιβλίο...

Μία πόλη δε σταματά να χάνει και να κερδίζει κατοίκους. Άνθρωποι ξένοι, μαζί με τα νεογέννητα παιδιά συντελούν στη δημογραφική ανανέωση του πληθυμού της. Για τον καινούργιο κόσμο είναι πιο έκδηλη η ανάγκη για κάποιο καταφύγιο, μια αγκαλιά, κάποιο σημάδι αναγνωριστικό. Τα δικά μου σημάδια, στις αρχές, ανιχνεύτηκαν σε μία βιβλιοθήκη.

Η βιβλιοθήκη ειδομένη από μια ξύλινη μυτερή αποβάθρα.

Ονομάζεται Jaume Fauster. Βρίσκεται στην πλατεία Lesseps, εκεί όπου οι μεγαλύτερης ηλικίας άνθρωποι συναπαντόνται με περιπλανημένους τουρίστες, μητέρες με καροτσάκια και εργάτες. Φαίνεται πως τα έργα θα αργήσουνε να τελειώσουν. Είναι ένα μεγάλο κτίριο. Έχει τέσσερα επίπεδα αλλά ποτέ δεν έχω δει το υπόγειο τμήμα. Στα τρία υπέργεια μοιράζονται αίθουσες και χώροι. Ράφια, καρέκλες, πολυθρόνες, γραφεία, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, μεσοτοιχίες, και άλλα ράφια, πόρτες, διάδρομοι, σκάλες, απλώνονται στον ορίζοντα. Μάτια που χαζεύουνε, μάτια συγκεντρωμένα, μάτια παιχνιδιάρικα και λιγότερο ώριμα, μάτια ερευνητικά, κρούονται καθώς η όραση, μιας και ο θόρυβος απαγορεύεται ανακυρήσσεται σαν την επικρατούσα αίσθηση.

Μια επιγραφή πλαϊνή

Μια κοντινότερη όψη της βιβλιοθήκης

Η είσοδος

Έγινε το καταφύγιο μου, τα απογεύματα που ανόρεχτα πήγαινα να διαβάσω ισπανικά, τις μέρες που με λαχτάρα έστελνα πληροφορίες για μένα ηλεκτρονικά ή λάμβανα νέα από κόσμο κοντινό, τις στιγμές που αναζήτησα την απόλαυση της μουσικής, ενός βιβλίου, μιας έκθέσης, κάποιας ταινίας. Ο καφές στην καφετέρια φαντάζομαι με κράτησε ξύπνιο αρκετές από τις φορές που μπαίνοντας το μόνο που έψαχνα ήταν να κάτσω κάπου να κοιμηθώ κάτι που πολύ αργότερα, ξεπερνόντας την αμηχανία το πραγματοποίησα. Και αν για ένα άτομο η βιβλιοηθήκη αποκτά τόση αξία φτάνω να πιστεύω ότι η συλλογική αξία που της δίνουνε οι γεράκοι που κατεβαίνουνε να διαβάσουνε την εφημερίδα τους, τα πιτσιρίκια που δανείζονται παραμύθια, άνθρωποι που ζεσταίνονται το χειμώνα ή χαζεύουνε καμιά ταινία στις τηλεοράσεις, εκείνος ο τυπάκος με το απλανές βλέμμα που βυθιζόταν στο πέλαγος της αρμονίας μελετώντας κλασσικούς συνθέτες, ο νεαρόκοσμος που μελετάει, χαζολογάει μουρμουρίζοντας και καταλαμβάνει όλες τις πιθανές γωνίες σε περιόδους εξεταστικής αν λοιπόν προσθέσω στο δικό μου ενθουσιασμό αυτές τις εμπειρίες η αξία γιγαντώνεται.

Οι βιβλιοθήκες οργανώθηκαν καλύτερα και σχεδόν διπλασιάστηκαν από το 1993 και μετά. Την ευθύνη τους την έχει η νομαρχία της Βαρκελώνης και ένα κομμάτι από το συνολικό ετήσιο προϋπολογισμό της μαζί με χρήματα από τα κατά τόπους δημαρχεία αιμοδοτεί αυτήν την προσπάθεια. Αυτή τη στιγμή στα 7500 τ.χλμ (δυο φορές περίπου η Αττική) λειτουργούν 195 βιβλιοθήκες και η φιλοδοξία είναι να γίνουνε 250 μέχρι το 2015 και κάθε δήμος από 3000 δημότες και άνω να έχει τουλάχιστον μία. Το όλο δίκτυο επικοινωνεί έτσι ώστε ο οποιοσδήποτε χρήστης με την καρτούλα του να έχει πρόσβαση σέ όλα τα παραρτήματα και ταυτόχρονα ο κατάλογος όλων των βιβλιοθηκών βρίσκεται στο διαδίκτυο. Απο το σπίτι λοιπόν μπορείς να εξερευνήσεις το αρχείο των βιβλιοθήκων και να αναζητήσεις εκείνο που σε ενδιαφέρει. Παρέχονται και άλλες ευκολίες. Σε γενικές γραμμές για κάποιον που αναζητά βιβλιογραφία όχι πολύ εξειδικευμένη καλύπτει τις ανάγκες του.

Κυτίο για επιστροφή δανεισμένων στη βιβλιοθήκη της οδού Girona.

Όψη της βιβλιοθήκης του Guinardó.

Το χαρακτηριστικό έμβλημα που κάθε βιβλιοθήκη φέρει στην είσοδο της.

Μπροστινό τμήμα της Βιβλιοθήκης στις Roquetes.

Πίσω όψη της βιβλιοθήκης στις Roquetes.

Λεπτομέρεια στην πίσω όψη της βιβλιθήκης στις Roquetes.

Ανεξάρτητα από την καρδιά των βιβλιοθηκών έχει δοθεί σημασία και στην εμφάνιση τους και τα περισσότερα κτίρια τραβούνε το βλέμμα του περαστικού. Κάποιες μάλιστα έχουνε κερδίσει και βραβεία. Όσον αφορά τους χρήστες, όπως σε όλα τα πεδία της κοινωνικής δράσης έτσι και εδώ αναπαρίστανται, ανάλογα με τη γεωγραφία και την οικονομική κατάσταση της γειτονιάς που φιλοξενεί τη βιβιλιοθήκη, οι κοινωνικές θέσεις το φύλο, η ηλικία, η χώρα καταγωγής.

Η βιβλιοθήκη στο Sant Antoni έτσι όπως φάινεται από την αυλή της.

Αναγνωστήριο στη βιβλιοθήκη στο Sant Antoni.

Η είσοδος της βιβλιοθήκης του Sant Antoni.

Το κτίριο όπου στεγάζεται μαζί με το πολιτιστικό κέντρο και τη δημοτική αγορά, η βιβλιοθήκη της Sagrada Familia.

Η βιβλιοθήκη στη Sagrada Familia.

El parque de las aguas, parte 2.

Τα παιδιά στην κερκίδα είναι η μόνη σου ελπίδα λέει ο σχετικός στίχος. Τα παιδιά του σήμερα είναι οι σκέψεις και οι ιδέες του χτες, ίσως πεθεμένες ίσως σε καιρό ανανέωσης. Όπως τα παιδιά θα πάρουν το ρόλο των μεγάλων έτσι ένα κομμάτι στον τοίχο θα καλύψει ένα παλιότερο κομμάτι και ένας περαστικός θα βγάζει φωτογραφίες και θα δανέιζεται φωτογρφίες άλλων για να μπορεί να δείχνει τι υπήρχε στους τοίχους της πόλης που ζει (Βαρκελώνη) ένα καλοκαίρι πριν.

Οτι ο χρόνος κυλάει και αλλοιώνει το γνωρίζει ο άνθρωπος. Αυτές οι αλλαγές στα σώματα μας έρχονται και εξηγούν τη δυναμική του χρόνου. Μια ευκαιρία να τον μετρήσουμε, να σταθούμε απέναντί του. Ο χρόνος επιδρά και στο σώμα της πόλης. Η ίδια όμως δε χρειάζεται καθρέπτη να στηθεί να μετρηθεί. Το σώμα της πόλης παραμορφώνεται, μεγαλώνει όμως δύσκολα μια ματιά θα είναι ικανή να υπολογίσει τις αλλαγές. Χρειάζονται είδωλα, μικρές αναπαραστατικές μορφές της πόλης για να κατανοηθεί το πέρασμα του χρόνου από το σώμα της. Παράλληλα εμείς ωριμάζουμε μέσα από τη σχέση μας μαζί της. Κάθε φορά ζητάμε να γίνεται περισσότερο ανθρώπινη, αν και δημιουργία πιο ανθρώπινη από την πόλη δεν υπάρχει στη γή. Μοιάζει αναζήτηση στην ψυχή η προσπάθεια που κάνει ο κάτοικος μιας πόλης να κατανοήσει τη μορφή της, τους όγκους της, το χρώμα της. Κάθε φορά που μικρές η μεγαλύτερες αλλαγές συντελούνται μέσα της οι άνθρωποι που την κατοικούν επηρεάζονται όπως με τις αλλαγές στο σώμα μετά από μια νύχτα άυπνη η στη διάρκεια μιας αρρώστειας ή το καλοκαίρι που το σώμα μας μένει περισσότερο ακάλυπτο. Η πόλη είναι μια μόνιμη παρουσία όμως οι κάτοικοι της όχι. Η πόλη βλέπει τους αφεντάδες της να έρχονται και να φεύγουν απ τη ζωή και εκείνοι στη διάρκεια του χρόνου που θα την κατοικήσουν αγωνιούν να την κατακτήσουν, με γνώσεις ή με δύναμη.  Βέβαια σε μια μεγαλύτερη ποσότητα χρόνου και η πόλη φεύγει απ τη ζωή.

Και τα βλέμματα να αγωνιούν να συγκρατήσουν την εικόνα.

Είναι αδύνατο να μην επισημαίνουμε αλλαγές, να μη νοιώθουμε ευάλωτοι και ανίσχυροι έναντι της πόλης όπως ακόμα είναι προκλητικό να απαρνηθείς την αίσθηση ιδιοκτησίας για αυτήν, να νοιώσεις την ηλικία της και όλες τις πλαστικές επεμβάσεις στο δέρμα της, να καταλάβεις ότι άν και για σένα είναι μια ζωή ολόκληρη για την πόλη δεν παύεις να είσαι άλλος ένας περαστικός με το χειρότερο να είναι πως δε θα το καταλάβει ποτέ γιατί είναι ένα υλικό κατασκεύασμα χωρίς νόηση χωρίς συναισθήματα.

Ένα κομμάτι βιαστικό. Όπως πολλές από τις δραστηριότητές μας στη μεγάλη πόλη.

Παρ όλα αυτά, συνηδητοποιώντας τη μικρή σημασία που σαν όντα έχουμε για τη φωλιά που μας φιλοξενεί αγωνίζομαστε μέσα από μνημεία να ζήσουμε παραπάνω. Ο άνθρωπος, έλεγε ο Καζατζάκης, πεθαίνει όταν σταματήσουνε να τον μνημονεύουνε. Αν μια δημιουργία σου μείνει στην πόλη μένεις αθάνατος. Οι μελλοντικοί σου συμπολίτες θα σε χαιρετάνε, θα μιλάνε μαζί σου. Η τέχνη, η άλλη φωλιά του ανθρώπου, δεν έχει τη σιγουριά της πόλης για τη βιοσιμώτητά της. Για να μείνει παρούσα πρέπει να φυλαχθεί, να εκτιμηθεί, να επικρατήσει έναντι άλλων αναγκών ή επιθυμιών. Η τέχνη δε χαζεύει τους επισκέπτες της, αγωνιά να τους κρατήσει μαζί της. Μέσα σε αυτό το σώμα, που δεν του αρέσουν πάντα οι αλλαγές και οι επεμβάσεις ενυπάρχουν κάποιες τάσεις εξωστρεφείς που αδιαφορούν για τη διάρκεια της παρουσίας τους. Ανάγκες εφήμερες σε ένα σώμα που το έλκει η σιγουριά της προστασίας και της διαφύλαξης. Κομμάτια τέχνης μέσα στην πόλη που δε φιλοδοξούνε να γίνουνε σύμβολα, να τα μνημονεύουνε. Σημεία τέχνης, αστικής, φρούτο της ωριμότητας στη σχέση που καλλιεργούμε στις μεγαλουπόλεις μαζί τους, που αλλάζουνε περιέχομενο καιρό με τον καιρό παίζουνε με το βλέμμα μας και μας θυμίζουνε, ίσως πιο έντονα, ότι και από τις δύο φωλιές κάποια στιγμή θα βγούμε…

Ένα κομμάτι παλιό.

Το πάρκο των νερών.

El parque de las aguas ή αλλιώς το πάρκο των νερών βρίσκεται στο Guinardó. Ψηλά στην πόλη. Εκεί που χτίσανε μετά τα μισά του 20ου αιώνα. Με πολλές ανηφοριές, με τα ισπανικά να κυριαρχούνε των καταλανικών αφού οι γείτονες ήρθανε από άλλα μέρη της Ισπανίας να ζήσουνε εδώ. Μια γειτονιά όπου μπορείς να φάς πιο φθηνά, τα μπαρς δεν έχουνε τουρίστες και ανθρώπους πολύ όμορφους, πολύ ενημερωμένους, πολύ εναλλακτικούς αλλά μάλλον εργαζόμενους σε πιο κακοπληρωμένες δουλειές και τα παιδιά τους. Από εκεί η θέα είναι μαγική. Η θάλασσα να γυαλίζει ένα καλοκαιρινό μεσημέρι και η άλλη θάλασσα, αυτή της στεριάς από τσιμέντο να αχνίζει, να σπιθίζει μέσα στη ζέστη. Παράλληλα, από εδώ φαίνονται και οι ουρανοξύστες στην παραλία. Στο Guinardó πάνε τα λεωφορεία, 19, 55, 10, και το μετρό, γραμμή 4 Alfons x, Guinardó, Maragall.

δορυφορική εικόνα της γειτονιάς. Στο κάτω μέρος της εικόνας, στα δεξιά το διάσημο νοσοκομείο του Sant Pau έργο του Gaudi και δημοφιλής τουριστικός προορισμός.

Στην είσοδο της γειτονιάς, εκεί που τελειώνει η οδός Maragall, βρίσκεται το πάρκο των νερών. Από τις μέχρι τώρα επισκέψεις μου εκεί δύο συμπεράσματα έχω βγάλει. Αρχικά πιστεύω ότι αυτή η πόλη αν και βρίσκεται στον ευρωπαϊκό νότο και δη στη μεσόγειο, έχει μια οργάνωση και μια φιλοδοξία να μοιάζει με τις βορειοευρωπαϊκες πόλεις όπου οι υποδομές και η συνεχής ανάπτυξή τους αντισταθμίζουν την έλλειψη ήλιου και τον άσχημο καιρό. Το άλλο συμπέρασμα λέει πως σαν παιδί τηε τηλεόρασης έχω φτιάξει τη ματιά μοτ να λειτουργεί με ζάπινγκ. Ανήμπορος να σταθώ σε μια εικόνα απλή. Να χαρώ από τη σκόνη του χώματος στα ρούχα των μικρών παιδιών που παίζουν, των χρωμάτων των λουλουδιών, της αλλαγής στον ουρανό με τον αεικίνητο ήλιο.

Η είσοδος στο πάρκο με τη χαρακτηριστική πράσινη πινακίδα που ενημερώνει για τις υπηρεσίες που παρέχει τα ωράρια κ.α...

Σε αυτό το πάρκο βρέθηκα για τη νοτιοδυτική του περίφραξη. Ένας τοίχος ανηφορικός είναι χτισμένος από πλίνθους τσιμέντο και τούβλα. Έχει ύψος δύο μέτρα περίπου. Από ότι φαίνεται στη κατασκευή του σχεδιάστηκε με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να κατά διαστήματα να παίρνει μορφές παραλληλόγραμμες η εξωτερική του όψη και αυτές οι ομοιογενείς επίπεδες μορφές να επαναλαμβάνονται καθ’ όλο το μήκος του. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένας καταπληκτικός χώρος με μακρόστενα οριζόντια πλαίσια που μοιάζανε τελάρα ζωγραφικής. Και οι γκραφιτάδες της πόλης δεν άργησαν να το πάρουνε χαμπάρι. Πιο παλιά μου είπανε κυριαρχούσε στο χώρο του graffiti το σχεδιάκι της πιπίλας. Πιπίλες σε διάφορα χρώματα η μία δίπλα στην άλλη και σε διάφορα μεγέθη. Τώρα κυρίαρχος είναι ο χαμογελαστός, γραμμικός και στρογγυλός τυπάκος.

Αυτή η μορφή σε διάφορα χρώματα και μεγέθη έχει επικρατήσει στην πόλη. Παίζουνε μάλιστα και καταστήματα που με αυτό το σχέδιο βαμμένο στα στόρια τους προστατεύονται από "επιθέσεις" με μαρκαδόρους και σπρέι.

Τις πιπίλες δεν τις πρόλαβα. Είχανε πατήσει από πάνω καινούργια κομμάτια. Άλλωστε είμαι φρέσκος σ’ αυτήν την πόλη. Έβγαλα κάποια κομμάτια που πίστεψα ότι έχουνε κάποιο ενδιαφέρον…

Ξεκινώντας το περπάτημα από τη στάση του μετρό (alfons x) αυτό είναι ένα από τα πρώτα.

Ακριβώς δε θυμάμαι με τί σειρά πηγαίνανε.

Αυτό μου θύμισε βινιέτα από το yellοw boy το πρώτο κομικ.

Έχει να πει πολλά

Ένα ζεύγος

και τα λοιπά και τα λοιπά κλπ κλπ...

Πιο φωτογραφικό είδος. Τα πρόσωπα λόγω δεοντολογίας πρέπει να καλύπτονται.

Το μίσος γίνεται αγάπη και η αγάπη μίσος.

Να είναι άραγε μόνο εγκέφαλος;

Άγνωστο.

Η γωνία. Το άσπρο μάλλον θα έχει βαφτεί ήδη.

Ιδού η απόδειξη...

Κάτι απο τα παλιά

Λένε ότι η υπομονή ανταμείβεται!

Το τρένο που μίλαγε…

Η μητροπολιτική ζώνη της Βαρκελώνης είναι ένα μεγάλο σύμπλεγμα από την πόλη πυρήνα και τους δορυφόρους της. Κάποιοι μεγάλοι δορυφόροι δημιουργούνε τις δικές τους περιφέρειες. Αυτό το μεγάλο δίκτυο από πολεις επικοινωνεί με τρένα και αυτοκινητόδρομους. Στα τρένα υπάρχουν δύο εταιρείες που επωμίζονται την εξυπηρέτηση των κατοίκων. Η RENFE (δίκτυο ισπανικών σιδηροδρόμων) και η FGC (καταλανικοί σιδηρόδρομοι). Το δίκτυο έχει διαμοιραστεί και καλύπτεται σχεδόν όλη η ζώνη. Αυτό που έχει ενδιαφέρον στα τρένα είναι οι άνθρωποι, οιι συμπεριφορές τους, το ντύσιμό τους, οι γλώσσες που μιλάνε, τα βιβλία που διαβάζουνε ή κάνουνε πως διαβάζουν αυτό άλλωστε πως μπορείς να το ξέρεις…

20 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Βαρκελώνης βρίσκεται η Τερράσσα. Είναι μία πόλη λίγο πριν τα βουνά, με ξηρό κλίμα και μεγάλη βιομηχανκή ιστορία. Η σπουδαία ιστορία της Καταλανικής υφαντουργίας στάθμευσε εδώ και άφησε ηχηρά σημάδια στη μορφολογία και το χαρακτήρα της πόλης. Η Τερράσσα συνδέεται με τη Βαρκελώνη και με τη FGC και με τη RENFE. Η πρώτη έχει σταθμό στο κέντρο της πόλης ενώ η δεύτερη στα βόρεια. Εκτός από την ποιότητα των συρμών αυτό που μάλλον οξύνει το ενδιαφέρον σε κάποιον που χρησιμοποιεί και τις δύο γραμμές είναι η γλώσσα που μιλιέται μεταξύ των επιβατών.

H FGC, δηλαδή οι καταλανικοί σιδηρόδρομοι, τέμνουν το λόφο της Collserola. Στη διαδρομή τους περνούν μέσα από προάστια ακριβής γής, όπου κάποια σπίτια έχουνε κήπους, δεν κυκλοφορούνε πολλά αυτοκίνητα, δεν υπάρχουνε εργοστάσια να γκριζάρουνε τον ορίζοντα και οι πολυκατοικίες είναι με μεγάλα μπαλκόνια, χτισμένες αραιά η μία από την άλλη, με λίγο πράσινο στις εισόδους τους όπως συμβαίνει στο Mira Sol, στο Sant Cougat,  στο Muntaner, στη Sarria.  Ακόμα ο συρμός σταματάει στο Rubí, πόλη με βιομηχανικές ζώνες, στη Vallvidrera στις Planes, και στη Floresta τρεις γειτονιές χτισμένες μέσα στο δάσος με αρχοντικές κατοικίες των αρχών του αιώνα, με καταλήψεις, με οικογένειες που με περισσότερα χρήματα φύγανε από τη βαβούρα της πόλης και ήρθανε εδώ στα βουνά με ποδηλάτες και πεζοπόρους. Μετά από όλα αυτά μπαίνει υπογείως στο σώμα της πόλης. Η διαδρομή είναι γεμάτη εναλλαγές. Στο βαγόνι οι άνθρωποι που μιλάνε συνενοούνται στα Καταλανικά. Ακούς περισσότερο αυτή την περίεργη γλώσσα με τα διαφορετικά σίγμα, με τους δίφθογγους, το παχύ σαλονικιώτικο λ.

Η Renfe έχει άλλη διαδρομή. Πηγαίνει παραλλήλως του λόφου. Το τοπίο δεν αλλάζει τόσο. Η βασική αίσθηση, της πόλης που δεν τελειώνει ποτέ, αγγίζει το σημείο να κουράζει τα μάτια. Πόσα κτίρια αντέχεις να δεις; Πόσους δρόμους;  Πόσα εργοστάσια;  Αρχικά σταματάει στο Sabadell, κάνει τρεις στάσεις, η τρίτη, στην επιφάνεια πια μετά το υπόγειο πέρασμα, είναι η πιο σημαντική για τους πιτσιρικάδες τα απογεύματα του σαββατοκύριακου. Όλοι κατεβαίνουνε εκεί. Βλέπεις τις κοπέλες να αγωνίζονται έστω και με τα ρούχα να γίνουνε γυναίκες και τα αγόρια να συναγωνίζονται στο θόρυβο και την εντύπωση. Σαν πόλη το Sabadell αναπτύχθηκε λόγω της βιομηχανίας. Οι στενοί του δρόμοι, οι μεγάλες σειρές από πολυκατοικίες, τα βιομηχανικά τετράγωνα, οι αυτοκινητόδρομοι και οι γέφυρες το αποδεικνύουν. Μετά, έρχεται η Berberá και η Cerdanyola, παλιά χωριά που απότομα μετατράπηκαν σε τυπικά οικιστικά μορφώματα της δικτατορίας για τη στέγαση όλων αυτών των εργατών που κατά κύματα ανέβηκαν τη δεκαετία του 60 να εργαστούν στις βιομηχανίες της ζώνης. Μάλιστα στη Berberá έχει χτιστεί μια γειτονιά που η μορφή της και τα ονόματα των δρόμων παραπέμπουνε στο χάρτη της Ισπανίας. Πίσω από τις μονοκατοικίες, δίπλα στον αυτοκινητόδρομο..

Berberá del Vallés. Τυπικό δείγμα στεγαστικής λύσης για τον κόσμο που ήρθε στη Βαρκελώνη, μεσουρανούσης της δικτατορίας του Φράνκο. Ψηλά κτίρια, κενοί τσιμεντένιοι δημόσιοι χώροι και κάποιες υπηρεσίες. Ο κόσμος εγκαθίσταται μαζικά και ταυτόχρονα, βίαια θα μπορούσε να πει κανείς. Οι δρόμοι αναπαριστούνε καλύτερα το χάρτη καθώς τα ονόματα τους βρίσκονται στα σημεία εκείνα του χάρτη που βρίσκονται οι αντίστοιχες περιοχές. Oι οικοδομές χτιστήκανε σε μια περιοχή όπου μέχρι τότε υπήρχαν σπίτια με αυλές και χωράφια. Έχει χτιστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι ανάμεσα στις μονοκατοικίες και τον αυτοκινητόδρομο προσφέροντας μια πικρή γεύση ανισότητας όσον αφορά την κατοικία. Για τον επιβάτη του τρένου που χαζεύει από το παράθυρο.

Αφού το τρένο αφήσει τη Cerdanyola μπαίνει στη Montcada. Άλλη μια από τα ίδια. Εδώ βέβαια δεν υπάρχουνε αυτά τα ψηλά, τρομακτικά, τετράγωνα κουτιά με κατοικίες, όμως τα στενά και η εμφάνιση των κτιρίων μαρτυρούνε την ιστορία της. Και εδώ ο κόσμος που κατεβάινει και ανεβαίνει συμπεριλαμβάνει αρκετούς μετανάστες. Νεότερες γενιές. Στη Montcada οι γραμμές πολλαπλασιάζονται γιατί εδώ ξεκουράζονται και επισκευάζονται τα τρένα. Επίσης εδώ συναντιούνται δυο αυτοκιντόδρομοι. Ατέλειωτες λωρίδες κυκλοφορίες παράλληλα η μία στην άλλη παρελαύνουνε για το θαύμα στις σύγχρονες μετακινήσεις. Όλος ο κόσμος χωράει. Λίγο πριν μπει στη Βαρκελώνη σταματάει σε μια γειτονιά εντυπωσιακή. Torre del Barró. Πήρε το όνομά της από τον πύργο που βρίσκεται στο βουνό. Τα ίδια ψηλά κτίρια, αυτή τη φορά πιο τρομακτικά καθώς ένα ένα ανεβαίνουνε την πλαγία. Σαν ένα τερα-κτίριο που δεν τελειώνει ποτέ. Τα διαμερίσματα είναι μονό μερικά τετραγωνάκια. Σε αυτή τη διαδρομή οι άνθρωποι συνενοούνται στα ισπανικά. Πολλές παραλλαγές διαφορετικές χροιές, τόνοι και ύφη σου δίνουνε να καταλάβεις ότι οι άνθρωποι μάθανε αυτή τη γλώσσα σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη ή εδώ, στην Καταλωνία, σαν ξένοι. Όπως και τα αγγλικά αυτή η διεθνής γλώσσα κάνει ανθρώπους απο διαφορετικές χώρες να επικοινωνούν.

Πηγαίνοντας στην πόλη από το αεροδρόμιο

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι να φτάσει κανείς στην πόλη.  Από το πιο απλό, να έρθει κάποιος να σε πάρει με αυτοκίνητο ή μηχανάκι, να πληρώσεις τον/την ταρίφα μέχρι να πάρεις κάποιο δημόσιο μέσο μεταφοράς. Από τη σκάλα που βρίσκεται απέναντι από τα γκισέ της Lufthansa, για όσο κόσμο αποβιβάζεται στο Τ2 το παλιό terminal, μπορούμε να πάμε, περπατώντας στον περίπου 200 μέτρων διάδρομο, στο σταθμό του Renfe και να πάρουμε τη γραμμή 2 η οποία οδηγεί μέχρι το κέντρο. Για την περίπτωση του Τ1 εκεί δηλαδή που πηγαίνει η Aegean υπάρχει λεωφορειάκι που οδηγεί καταυθείαν στο τρένο. Επίσης η γραμμή 46 των αστικών λεωφορείων κατευθύνεται μέχρι την Plaza España και η τιμή του εισητηρίου είναι, όπως και στο τρένο, 1.35€. Μετά υπάρχει και το Aerobus το οποίο έχει χώρο για να βάλετε μεγάλες βαλίτσες αλλά κοστίζει παραπάνω. Τέλος για γενικές πληροφορίες πέρι αροδρομίου υπάρχει η AENA στα ισπανικά και τα αγγλικά.

Με τον Αποστόλη για μπάνιο

Έιχε έρθει, από την Πορτογαλία, ο Αποστόλης πέρσι το καλοκαίρι. Κάτι σαν στάση εδώ πριν την επιστροφή του στην πατρίδα. Μια μέρα πήγαμε για μπάνιο. Στη γειτονιά του Φόρουμ και του Διαγονάλ Μάρ. Έχει ένα μικρό λιμανάκι εκεί που σχηματίζουν οι βράχοι που ρίξαν στη θάλασσα, ακόμα δε λειτουργεί έτσι δεν πήγαιναν τόσοι τουρίστες, μπαίνεις κατευθείαν στα βαθιά και γι αυτό η θάλασσα μοιάζει πιο καθαρή. Δύο κομμάτια της ανανεωμένης βόρειας ακτής της πόλης. Εκεί, πριν ακόμα ξεκινήσουνε τα έργα της κατασκευής τους, δεν υπήρχε κάτι συγκεκριμένο, βιομηχανίες, κενοί χώροι, ο αυτοκινητόδρομος… Ανάμεσα σε γειτονιές χαμηλών και μεσαίων οικονομικά στρωμάτων,  τσιγγάνων και ένός μεγάλου πάρκινγκ εκεί που τελειώνει η Διαγονάλ, η μεγάλη διαγώνια λεωφόρος που οριοθετεί την πόλη, βρίσκονται όλα αυτά που περιγράφω. Λίγο πριν τερματίσει την πορεία της βρίσκεται ένα τρίγωνο εμπορικό κέντρο, ξενοδοχεία πολυτελείας, και ακριβώς εκεί που τελειώνει ξεκινάει μια μεγάλη πλατεία με πεζόδρομους (ο χώρος που φιλοξένησε το φόρουμ), εκεί αρχινάνε οι γραμμές του τραμ και αφήνοντάς τες στο βάθος να ξεπροβάλλουν, στην πλάτη του βλέμματος, οι εργατικές κατοικίες του 60 και του 70 σε αποστάσεις μηδαμινές. Είναι το μέρος όπου το παρελθόν συναντάει το παρόν με το δεύτερο να κερδίζει τη μάχη. Το Φόρουμ είναι ό χώρος που στέγασε το παγκόσμιο συνέδριο των πολιτισμού για τη αειφόρο ανάπτυξη, την ειρήνη και την πολιτιστική ποικιλότητα όλο το καλοκαίρι του 2004 (Μάιος-Σεπτέμβριος). Ήταν το στοίχημα της Βαρκελώνης για μία ακόμα, μετά τους ολυμπιακούς πετυχημένης παγκόσμιας διοργάνωσης. Είναι αλήθεια πως σε επίπεδο αστικής ανάπλασης είναι απο τις μεγαλύτερες μετά εκείνης των ολυμπιακών. Για εμάς τους Έλληνες αυτές οι επεμβάσεις που φέρνουν χρήμα, φτιάχνουν κτίρια και αφήνουν υποδομές φαντάζουν κάτι μαγευτικό. Όμως τη μέρα που βρεθήκαμε εκεί όπως και τις υπόλοιπες φορές που έχω περάσει πέρα από το δέος ένα αίσθημα θλίψης μου γεννιέται και μια απορία. Από τη μία αντικρύζω τα επιτεύματα της αρχιτεκτονικής, τη χλιδή, την αψεγάδιαστη οργάνωση στους δρόμους και από την άλλη συνηδητοποιώ ότι όλο αυτό έχει κτιστεί ανάμεσα σε κατοικίες ανθρώπων μικρές, ταπεινές, κάθετα τοποθετημένες η μία πάνω στην άλλη στις πολυκατοικίες τους, όπου οι ιδιοκτήτες τους και οι ενοικιαστές τους δε μπορούν να γευτούν το μεγαλείο αυτό της αρχιτεκτονικής και απλά το χαζεύουν, γειτονιές που κατοικούνται από μετανάστες, παιδιά εσωτερικών μεταναστών και τσιγγάνους. Εκεί όπου δεν ακούς τα καταλανικά αλλά τα ισπανικά σε πολλές παραλαγές. Εκεί όπου ένα χειμερινό, σκοτεινό απόγευμα Σαββάτου ή Κυριακής, οπότε και τα λίγα καταστήματα που υπάρχουν είναι κλειστά, προχωρώντας στηΡάμπλα δε Πριμ νοιώθεις ξένος και μακρινός και αν μπεις στα στενά και τις μικρές πλατείες που σχηματίζουν τα κτίρια στις πίσω τους πλευρές πιστεύεις ότι κάποιος σε κοιτάει σα να έχεις εισβάλλει σε κάτι άγνωστο.

Η Μαρίνα που έγινε στις εγκαταστάσεις του Φόρουμ.

Στους τοίχους του μικρού λιμανιού υπάρχουν μερικά πολύ ενδιαφέροντα κομμάτια. Αυτό το συναντήσαμε πηγαίνοντας προς το ποτάμι Μπεσός.

Άλλο ένα κομμάτι στην ίδια διαδρομή για το ποτάμι.

Από τα κομμάτια που συναντήσαμε αυτό είχε το δυνατότερο μύνημα

Η ηλιακή πλάκα στα νότια των εγκατάσεων που φιλοξένησαν τα συνέδρια, σήμα κατατεθέν της πόλης. Σε πρώτο πλάνο η παραλία φόρουμ. Είναι οι υποδομές που άφησε στους κατοίκους μετά το τέλος της, η διοργάνωση. Η θάλλασσα εδώ εχει βάθος ένα μέτρο και είναι κλειστή εξαιτίας ενός λιμενοβραχίονα. Ο κόσμος έμοιαζε να είναι οι γείτονες της περιοχής.

Η εκβολή του ποταμού Μπεσός. Ένα καπληκτικό μέρος για νύκτες με πανσέληνο. Καποιος κόσμος παίρνει το μπάνιο του εκεί αν και πολύ κοντά εξάγονται τα απόνερα του εργοστασίου. Κάποιοι άλλοι ψαρεύουν. Η θέα προς την πόλη από εδώ υπενθυμίζει το μεγάλο της μέγεθος προς κάθε κατεύθυνση.

Από το μικρό λιμανάκι, που τουλάχιστον μέχρι το περσινό καλοκαίρι ήτανε κλειστό, θέα της νέας ακτογραμμής της Νέας Βαρκελώνης, όπως λέμε Νέα Ιωνία, Νέα Μηχανιώνα κτλ. Από τα απομεινάρια των εργοστασίων και των γραμμών του τραίνου έμεινε χώμα, και είναι αυτό το χώμα το ίδιο που άνοιξε το σώμα του για να δεχθεί τα θεμέλια αυτών των υψηλών κτιρίων. Μια πόλη που σβήνει ολοκληρωτικά το παρελθόν της. Διώχνοντας μαζί με τα μπάζα και τον κόσμο που κατοικούσε εκεί. Οι ουρανοξύστες του Διαγονάλ Μάρ συμβολίζουν την τάση που κυριαρχεί για ένα παρόν στραμμένο στην εικόνα, στην αντισηπτική εικόνα των γυάλινων κτιρίων, του τσιμέντου και της υψηλής τεχνολογίας.

Οι ροκέτες

Roquetes

Είναι μια γειτονιά πανοραμική, γεμάτη ανηφόρες, με μικρά κτίρια, σπίτια με αυλές και κάποιες χαμηλές πολυκατοικίες. Είναι ένα οριακό σημείο στην πόλη καθότι τα όρια του συνορεύουν με το δάσος collserola. Eπίσης από κάποια σημεία αντικρίζεται ο πύργος μπαρρό, torre Barró, και με κάποιο περπάτημα μπορείς να βγείς από το θόρυβο της πολης και να χαθείς στην ησυχία του βουνού και του δάσους. Έχεις μια καταπληκτική θέα της Βαρκελώνης. Μάλιστα πάνω από τον καινούργιο σταθμό του Μετρό, (Roquetes <M> 3) διακοσμημένο με φωτογραφίες από στιγμές του πολύχρονου αγώνα των κατοίκων για καλυτέρευση των συνθηκών διαβίωσης στη γειτονιά τους, υπάρχει ένα από τα καλύτερα παρατήρια της πόλης, ανοικτό, στραμμένο στη θάλασσα και με τον ήχο των μικρών παιδιών να συνοδεύει το βλέμμα.

Η γειτονιά είναι μία από τις 14 γειτονιές της συνοικίας Nou Barris. Η κοινωνική της δομή συνίσταται σε μετανάστες διαφορετικών γενεών. Τη δεκαετία του 20 ήδη υπήρχαν κάποια σπιτια όμως η κετασκευή της ξεκίνησε κυρίως τη δεκαετία του 50 με τους εσωτερικούς μετανάστες από τον ισπανικό νότο, την Εξτρεμαδούρα και άλλες περιοχές που μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου γνώρισαν τη φτώχεια και την καταπίεση της διακτατορίας στα μέρη τους . Αρκετοί χτίσανε μόνοι τους τα σπίτια, και τις Κυριακές τους δρόμους το δίκτυο ύδρευσης, ακόμα και  της αποχέτευσης άρχισαν να προκρίνουν το κοινωνικό τους αίτημα για βελτίωση της καθημερινότητας στη δεκαετία του 70 και πιο έντονα μετά την αποκατάσταση της βασιλεύομενης δημοκρατίας. Από τα μέσα της δεκαετίας του 90 και έως τα σήμερα κατέφθασαν εδώ μετανάστες από το Εκουαδόρ ως επί τω πλείστω και άλλες χώρες της νοτίου Αμερικής, Αφρικάνοί και Ασιάτες. Είναι έντονη η παρουσία τους ειδικά των νοτιοαμερικανών τα σαββατοκύριακα που οικογένειες και φίλοι στήνουν γιορτές και αθλητικά δρώμενα. Σήμερα ο πληθυσμός της γειτονιάς φτάνει τισ 15000.

Στα νότια της γειτονιάς διέρχεται η Ronda de Dalt, ο εσωτερικός περιφερειακός από την πλευρά του βουνού. Όπως η κατασκευή του εγινε υπόγεια στο πάνω μέρος ο δήμος έχει φτιάξει πίστα skate και bmx, γήπεδα με κερκίδα ενώ σε ένα από τους τοίχους ζωγραφισμένο από κοπέλα υπάρχει ένα graffiti αφιερωμένο στη μέρα της γυναίκας. Η γειτονιά είναι αρκετά δραστήρια πολιτισμικά καθώς πέρα από αυτές τις νεανικές κυρίως δραστηριότητες διαθέτει αυτοοργανωμένο πολιτιστικό κέντρο, κοινωνικό κέντρο, σχολή τσίρκου, χώρο για κλειστή συναυλία, ανοικτό αμφιθέατρο, ενώ οι διάφορες οργανώσεις κατοίκων οργανώνουν δράσεις όπως το φεστιβάλ σούπας και μαθήματα με ανταλλαγή γνώσεων στα οποία συμμετέζουν και αρκετοί μετανάστες.

Από τα Χριστούγεννα του 2004 έχει ενταχθεί σε ένα μεγάλο πρόγραμμα αστικής ανάπλασης που χρηματοδοτεί κατά μεγάλο ποσοστό η αυτόνομη καταλανική κυβέρνηση και έχει σα στόχο τη λύση αστικών προβλημάτων, το πρόγραμμα ονομάζεται llei de barris, και στη συγκεκριμένη γειτονιά έχει αφήσει καινούργιου ανελκυστήρες και κυλιόμενες σκάλες, καλύτερα πεζοδρόμια, και άλλες επεμβάσεις.

Aνελκυστήρας σε κεντρικό σημείο της γειτονιάς που καταλήγει σε δεύτερο για τη μετακίνηση ανθρώπων σε δρόμους με μεγάλη κλίση.

Ένα μικρό τμήμα από τις εγκαταστάσεις που υπάρχουν στην επιφάνεια που προέκυψε μετά την κατασκευή του περιφερειακού. Στο βάθος κατοικίες.

Η Θέα από την "ταράτσα" του σταθμού του μετρό.

Θέα της Βαρκελώνης από μία είσοδο στο δάσος.

Μάιος 2008

Περπατώντας

Μένοντας στη Βαρκελώνη η κυρίαρχη αίσθηση, τουλάχιστον για μένα, είναι της ελληνικής πόλης σε μια άλλη διάσταση. Τι θέλω να πω μ’ αυτό; Θέλω να πω ότι ζώντας σε μια πόλη με πυκνή δόμηση, σκόνη από την ξηρασία λόγω του καλού καιρού,  με ήλιο, με πεύκο, με θάλασσα, με κορναρίσματα όχι όμως τόσο συχνά με, όλα αυτά που ως Έλληνας έχω συνηθίσει να συναντάω στο βλέμμα μου, νομίζω, αν αφαιρεθώ λίγο, ότι αυτή η πόλη δε βρίσκεται τόσο μακριά από το μέρος που μεγάλωσα, στην πραγματικότητα δεν υπάρχει γεωγραφική απόσταση όσο χρονική ίσως, πολιτική κατά κάποιο τρόπο. Κι όμως όταν εστιάζω το βλέμμα κάπου συγκεκριμένα καταλαβαίνω πόσο μακριά είμαι. Όταν βλέπεις ένα πεζοδρόμιο φάρδους έξι μέτρων χωρίς να είσαι στην πιο κεντρική λεωφόρο, όταν παρατηρείς ότι όλα τα κτίρια σχεδόν είναι πιο ψηλά, όταν οι μητέρες βυζαίνουν σε ανοικτό χώρο, όταν μπαίνεις στο μετρό, όταν συνηδητοποιείς τον αριθμό των αυτοκινητοδρόμων μέσα και γύρω από την πόλη, όταν βλέπεις ότι και ο τελευταίος πιτσιρικάς φοράει κράνος ή ότι ακόμα και οι αμαξόβιοι παρκάρουν εκεί που πρέπει. Όταν σε κάθε γειτονιά υπάρχει δημόσια δωρεάν βιβλιοθήκη όταν η παραλία είναι ανοικτή συνεχώς αλλά τα πάρκα κλείνουν με λουκέτο, όταν μπορεις να πίνεις τσιγάρα στο δρόμο αλλά όχι αλκοόλ, όταν τη μπύρα την πουλάνε οι Πακιστανοί μετά τις 11 και όχι τα ψιλικατζίδικα, όταν στις 3 κλείνουν όλα και για να συνεχίσεις τη βραδιά πρέπει να πάς η σε κάποιο ημιπαράνομο ή να πληρώσεις είσοδο, Όταν… Έχει πολύ δρόμο ακόμα αλλά για αυτό υπάρχει χρόνος. Θα συνεχίσουμε περπατώντας.

Ο περιφερειακός του βουνού στο ύψος της πλατείας Καρλ Μαρξ, μνημείο ενός αριστερού παρελθόντος και σύμβολο της αστικής ανάπλασης στην περιφέρεια της πόλης. Η πλατεία βρίσκεται στην Canyelles εργατική γειτονιά στα βόρεια και ανατολικά.

Εισαγωγή

Ο ιστοχώρος αυτός είναι μια προσπάθεια να παραστεί με λόγια και εικόνες η εμπειρία της καθημερινής ζωής στην πόλη της Βαρκελώνης από τη ματιά ενός νέου θεσσαλονικιού. Ο στόχος είναι να ανεβαίνει πληροφορία που δε θα αποσκοπεί μόνο στην πώληση του προιόντος Βαρκελώνη αλλά και σε ένα γόνιμο διάλογο μέσα από συγκρίσεις και παρατηρήσεις